Danimarka’da faaliyet gösteren BioCirc, Vesthimmerland’da dünyanın en büyük biyogaz tabanlı karbon yakalama ve depolama (CCS) tesisini devreye aldı. Tesis, şirketin biyojenik karbon yakalama ve depolama (BECCS) stratejisinin ilk adımını oluştururken, biyogazdan kaynaklanan CO₂’nin kalıcı olarak depolanmasına yönelik tam entegre bir değer zincirinin de başlangıcını temsil ediyor.

Açılışı gerçekleştirilen Vesthimmerland CCS tesisi, BioCirc’un planladığı beş karbon yakalama tesisinden ilki olarak devreye girdi. Şirket, toplam sekiz biyogaz tesisi içerisinden beşinde karbon yakalama ve depolama uygulamalarını hayata geçirmeyi hedefliyor.

BioCirc CEO’su Bertel Maigaard, tesisin devreye alınmasının şirketin karbon negatif enerji stratejisinde önemli bir dönüm noktası olduğunu belirterek, biyogaz altyapısını yeni teknolojilerle birleştirerek yeşil dönüşüme daha fazla katkı sağlamayı amaçladıklarını ifade etti.

Vesthimmerland tesisi yılda yaklaşık 32.500 ton CO₂ yakalama kapasitesine sahip bulunuyor. Biyogaz üretim süreci sırasında ayrıştırılan karbondioksit sıvılaştırılarak taşınacak ve Danimarka Kuzey Denizi’nde bulunan INEOS Greensand Future depolama sahasına gönderilecek. Burada CO₂, deniz tabanının altındaki jeolojik formasyonlara kalıcı olarak enjekte edilecek.

Proje, dağınık yapıdaki biyogaz tesislerinden karbon yakalanması, taşınması ve açık deniz depolama alanlarına ulaştırılması süreçlerini kapsayan tam bir CCS değer zinciri oluşturuyor. Söz konusu yatırım, Danimarka Enerji Ajansı tarafından yürütülen NECCS destek programı kapsamında da destekleniyor.

Beş tesislik BECCS platformunun ilk adımı

Vesthimmerland tesisini önümüzdeki dönemde Favrskov, Haderslev, Grønhøj ve Vinkel biyogaz tesislerinde kurulacak yeni karbon yakalama üniteleri izleyecek. Tüm tesislerin devreye alınmasıyla birlikte BioCirc, biyogaz kaynaklı karbonun büyük ölçekli olarak kalıcı biçimde depolanmasını sağlayacak.

Şirket, biyogaz üretiminden elde edilen farklı gelir akışlarını bir araya getirerek maliyet etkin karbon azaltımı ve negatif emisyon çözümleri geliştirmeyi hedefliyor. Bu yaklaşımın özellikle tarım, denizcilik ve ağır taşımacılık gibi karbonsuzlaştırılması zor sektörlerde emisyon azaltımına katkı sağlayabileceği belirtiliyor.

Negatif emisyon teknolojilerine ilgi artıyor

Biyoenerji ile karbon yakalama ve depolama teknolojilerinin birleşimi olarak tanımlanan BECCS sistemleri, atmosfere salınan karbonun geri çekilmesini sağlayan negatif emisyon teknolojileri arasında gösteriliyor. Uluslararası enerji ve iklim senaryolarında, net sıfır hedeflerine ulaşılmasında bu teknolojilerin önemli rol oynayacağı öngörülüyor.

BioCirc’un Vesthimmerland yatırımı, biyogaz tesislerinin yalnızca yenilenebilir enerji üretim merkezleri değil, aynı zamanda karbon giderim altyapıları olarak da değerlendirilebileceğini ortaya koyuyor.

Yanmar Turkey, uluslararası alandaki enerji projelerine Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde yenisini ekledi.  Güzelyurt/Morphou Atıksu Arıtma Tesisi’nin kapasite artışı için Yanmar Turkey’in 4 adet CP25WE-TM model biyogaz ile çalışan mikrokojenerasyon sistemleri kullanıldı. KKTC için hayati öneme sahip atık su arıtma tesisi için gerekli enerji yine atıklardan çıkan gazdan elde edilen biyogazdan sağlanacak. Böylece tesiste üretilen her 100 kW saat enerji için 27.6 litre mazot tasarrufu elde edilecek.

Türkiye’yi enerji yatırımları konusunda bölgenin en önemli ihracatçısı konumuna getirmek için faaliyetlerini sürdüren Yanmar Turkey, bu amaçla KKTC’de önemli bir projeye imza attı. KKTC’de ilk bölümü 2013 yılında devreye alınan, daha sonra artan nüfusun ihtiyaçlarına cevap vermek ve tarım topraklarındaki tuzlanma sorununu gidermek için ikinci bölümü 2023’te tamamlanan Güzelyurt/Morphou Atıksu Arıtma Tesisi’nde Yanmar Turkey’in ürettiği mikrojenerasyon enerji sistemleri kullanıldı. Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından finanse edilen Güzelyurt/Morphou Atıksu Arıtma Tesisi, biyolojik arıtma, çamur arıtma ve su dezenfeksiyonu ile koku ünitesi gibi bölümlerden oluşan, son teknolojinin imkanlarını kullanarak günde 2700 metreküp atık suyu temizliyor. Böylece Güzelyurt bölgesinin atık yönetimi gerçekleşirken, arıtılmamış su kaynaklı tarım topraklarının aşırı tuzlanmasına bağlı verim kaybının da önüne geçiliyor. Bu amaçla ek yatırımlarla kullanım kapasitesi 11 binden 21.500 kişiye yükselen arıtma tesisinin ihtiyacı olan enerji sistemi Yanmar Turkey tarafından oluşturuldu.

Mikrokojenerasyon sistemi uygulandı

Güzelyurt/Morphou Atıksu Arıtma Tesisi’nde de Yanmar Turkey’in te 4 adet Yanmar CP25WE-TM model biyogaz ile çalışan mikrokojenerasyon sistemi uygulandı ve test aşamaları da başarıyla tamamlandı. Böylece KKTC için büyük çevresel fayda sağlayan tesiste yine çevreci bir enerji sistemi kullanılmış oldu.

Yüksek verimlilikte etkin rol üstleniyor

Yanmar’ın kurulumunu sağladığı CP25WE-TM model biyogaz ile çalışan mikrokojenerasyon sistemi, elektrik ve sıcak su üretimini atık su tesisindeki gazı yakıta dönüştürerek çalışma prensibine sahip. Bu sayede Yanmar WE serisi CP mikro kojenerasyon sistemleri Güzelyurt Morphou Atıksu Arıtma Tesisi gibi çok üniteli bir tesiste biyogaz’dan elektrik ve sıcak su üretimi gerçekleştirerek, karbon-nötr enerji üretimi ve değişken biyogaz miktarlarında bile yüksek verimlilik sağlamada etkin rol üstlenecek.

Yakıttan tasarruf sağlayan teknoloji

KKTC’de kullanılan atık suların işlenmesi sonucunda oluşan biyogaz, Yanmar CP25WE-TM model biyogaz motorlarının yakıtını oluşturarak, tesise gerekli elektrik enerjisinin oluşturulmasında ve sıcak su tedariğinde kullanılıyor. Bu yöntemle her biri 25 kW enerji üreten 4 ünitenin de çalışması durumunda, aynı üretimin dizel jeneratör ile yapılması durumunda 100 kW elektrik üretmek için gereken saatlik 27.6 litre motorinden tasarruf edilmiş olup aynı zamanda motordan üretilen sıcak su için de tesisin harcayacağı yakıttan tasarruf sağlayabilecektir. Biyogaz kullanımı sayesinde dizel yakıtın çevresel etkileri de en aza indirilecek. Şu anda Güzelyurt/Morphou Atıksu Arıtma Tesisi’nin gereksinimi için kullanılan biyogazdan elektrik üretimi, atık su miktarının artışına paralel olarak artacak gaz miktarıyla birlikte KKTC’nin elektrik ihtiyacı için de kullanılabilecek.

Dünya Yanmar’ı tercih ediyor

110 yıllık üretim tecrübesi ve dünyada halihazırda 6.000 ısı ve güç kojenerasyon ünitesi bulunan Japon markası Yanmar, doğalgaz, LPG ve biyogaz yakıt seçeneklerine sahip enerji sistemleriyle hastane, kampus ve üretim tesislerinin başlıca enerji sistemleri sağlayıcısı durumunda.

Renesco Enerji Sanayi ve Ticaret AŞ Yönetim Kurulu Başkanı Başar Beyazoğlu “Özellikle Türkiye gibi enerjide dışa bağımlı ülkeler için alternatif oluşturan biyogaz, ülkemizde yeni yeni tanınıyor. Biyogaza dönüştürülebilecek atık miktarı Avrupa’daki pek çok ülkeden fazla olan Türkiye’de bu potansiyele rağmen, çok az sayıda biyogaz tesisi bulunuyor, biyogaza sadece hayvansal ve tarımsal atık olarak bakılıyor; ancak ülkemizde sadece yılda 35 milyar TL’lik gıda atığı oluşuyor” dedi.

Dünyanın enerjiye duyduğu ihtiyaç her geçen gün artarak devam ediyor. Özellikle fosil yakıt kaynaklarının hızla tükenmesi, sektörün yönünü yenilenebilir enerjiye çevirdi. Hayvansal ve organik atıklardan elde edilen biyogaz, ekonomik ve çevreci özellikleri ile olduğu kadar bölgesel kalkınmaya doğrudan etki eden bir çözüm olarak da gösteriliyor. Renesco Enerji Sanayi ve Ticaret AŞ Yönetim Kurulu Başkanı Başar Beyazoğlu, biyogaza dönüştürülebilecek atık miktarının Avrupa’daki pek çok ülkeden fazla olan Türkiye’de bu potansiyele rağmen, çok az sayıda biyogaz tesisi bulunduğuna işaret etti. Beyazoğlu “Biyokütle tesislerinin bir türü olan biyogaz tesisleri, şu anda Türkiye’de az sayıda ve dağınık bir yapıda. Temiz ve sürdürülebilir bir çözüm olan biyogazın kullanımı, gelişmiş ülkelerde hızla yaygınlaşıyor. Biyogaz, sağladığı elektriğin yanında yüksek verimli gübre olarak da tarımsal üretime katkı sunuyor. Özellikle Türkiye gibi enerjide dışa bağımlı ülkeler için alternatif oluşturan biyogaz, ülkemizde yeni yeni tanınıyor” dedi.

2025 yılında Avrupa Biyogaz Pazarı 6 milyar doları bulacak

Beyazoğlu, bu konuda şu bilgileri verdi: “2021 yılsonu itibari ile 1,87 milyar dolar olan Avrupa Biyogaz pazarının 2025 itibari ile 6 milyar dolara ulaşması öngörülüyor. Avrupa’da halihazırda, 17.000’den fazla biyogaz tesisi varken, Türkiye’de bu rakam sadece 95. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın hazırladığı Biyokütle Enerjisi Potansiyel Atlası (BEPA) verilerine göre, Türkiye’deki atıkların toplam ekonomik enerji eşdeğeri 34 milyon *TEP/yıl civarındadır (1 TEP, 11630 MWh) Bunun parasal karşılığı ise 1,5 milyar dolardır diyebiliriz. Türkiye biyogaz üretimine önem ve öncelik verir ise, temiz ve sürdürülebilir enerji üretiminde büyük sıçrama yapabilir. Bir örnek vermek gerekirse, Renesco bünyesinde 20 tesisimiz ile yılda 450.000 MW elektrik üretiyoruz. Yenilenebilir enerji yatırımları içerisinde biyogaz ise yeterli ilgiyi görebilmiş değil. Alternatif enerji kaynakları arasında dikkat çeken biyogaz, enerjiden kaynaklı yüksek oranda cari açık veren Türkiye için yeni bir fırsat anlamına da geliyor”

(*TEP): Ton eşdeğer petrol.