İzmir’de deniz çöpleri için değerleme yol haritası: TIPLab çalıştayı paydaşları bir araya getirdi

Ankara Üniversitesi Deniz Hukuku Ulusal Araştırma Merkezi (DEHUKAM) ile UNEP/MAP SCP Bölgesel Faaliyet Merkezi MEDWaves iş birliğinde yürütülen Dialogue4Innovation (D4I) projesi kapsamında, “İzmir’de Deniz Çöplerinin Sürdürülebilir Yönetimi ve Değerlenmesi” başlıklı İzmir Dönüştürücü İnovasyon Politika Laboratuvarı (İzmir TIPLab) çalıştayı 30 Eylül 2026’da İzmir’de yapıldı. Çalıştayın odağı, denizden toplanan atığı yalnızca temizlenecek bir yük olarak değil, ekonomiye kazandırılabilecek bir kaynak olarak ele alan sistematik bir dönüşüm.

Dörtlü sarmal: kamu, akademi, sanayi ve sivil toplum aynı masada

Interreg Euro-MED Programı İnovatif Sürdürülebilir Ekonomi Misyonu tarafından desteklenen proje çerçevesinde Ramada Plaza By Wyndham İzmir’de düzenlenen çalıştay, Dörtlü Sarmal (Q-Helix) yaklaşımıyla geniş bir paydaş ağını bir araya getirdi. Etkinliğe Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türkiye Çevre Ajansı, İzmir Büyükşehir Belediyesi, İZSU, İzmir Kalkınma Ajansı, Dokuz Eylül Üniversitesi, Ege Üniversitesi, TÜBİTAK MAM, İzmir Ticaret Odası, Deniz Temiz Derneği ve WWF Türkiye gibi kurum ve kuruluşların temsilcileri katıldı.

COP31 kapsamında Deniz Çöpleri Eylem Platformu

Çalıştayda, COP31 Eylem Gündemi kapsamında geliştirilen Deniz Çöpleri Eylem Platformu da tanıtıldı. Platformla, deniz çöpleriyle mücadelenin ölçülebilir, finansmanla desteklenebilir ve yaygınlaştırılabilir bir iklim eylemine dönüştürülmesi planlanıyor.

Yuvarlak masa oturumlarında katılımcılar, İzmir’de deniz çöplerinin yönetimi ve değerlenmesi için ortak vizyonu tartıştı. Bu vizyonu zorlaştıran engeller ve süreci kolaylaştırabilecek unsurlar; yönetişim, mevzuat, veri altyapısı, teknoloji, finansman, pazar kapasitesi ve davranış değişikliği başlıkları altında değerlendirildi.

Avrupa’da geliştirilen çözümler İzmir’e uyarlanabilir mi?

Etkinlikte, Interreg Euro-MED projeleri kapsamında Avrupa genelinde geliştirilen yenilikçi teknoloji ve modeller de ele alındı. Bu çözümlerin İzmir’in liman altyapısına, dere ağızlarına ve kentsel atık akışlarına aktarılabilirliği tartışıldı.

Kısa, orta ve uzun vadeli eylem alanları

Son oturumda katılımcılar, ortak vizyon, engeller, kolaylaştırıcılar ve Avrupa’daki çözüm önerilerini dikkate alarak İzmir için uygulanabilir eylem alanlarını belirlemeye çalıştı. Kısa, orta ve uzun vadede geliştirilebilecek eylemler; olası lider aktörler, destekleyici kurumlar, beklenen çıktılar ve iş birliği fırsatları üzerinden değerlendirildi. Çalışmaların, İzmir’de deniz çöplerinin sürdürülebilir yönetimi ve değerlenmesine yönelik veri temelli, çok aktörlü ve uygulanabilir bir eylem planına katkı sağlaması hedefleniyor.

Kaynaklar

DEHUKAM basın bülteni, “İzmir Körfezi ve kıyıları için çözüm masada: Denizden çıkan çöp değere dönüşecek!”, 30.09.2026.